عفرین زیر ذره بین ژنئولوژی(3)

2018-06-21 آیین ایزدی

عفرین زیر ذره بین ژنئولوژی(۳)
کوه لیلون و ۴۰ روستای دیرین در شیراوا
عفرین- کوه لیلون جایگاه پیروان آیین ایزدی است. عفرین قسمتی از بهشت است که با روستا، پرستشگاه، کلیسا، زیارتگاه و سرچشمه های خویش که با حرف ب شروع میشوند، تمدنهای بیشماری را دربر گرفته است. شهر دارای روستاهایی به نام چهل خانه، چهل میرا و چهل خانه جادویی است.
کوه لیلون که در شرق عفرین قرار دارد، مکان عشیره های روباران و شیروان است. در این کوهستان قلعه سمان یا سان سیمون وجود دارد. در شمال شرقی عفرین نیز قلعه نبی هوری قرار دارد. اروپایی ها نیز به آنجا میگویند سیروس. در نزدیکی این قلعه بر روی رودخانه عفرین، پلی تاریخی و دیرین وجود دارد. صخره دشت جمعه نیز در این منطقه قرار دارد.بسیاری آثار و تپه های تاریخی که فرهنگ و تاریخ انسانیت را نشان میدهند، در اینجا خودنمایی میکنند.
درباره کوه لیلون بسیاری حکایات و داستان وجود دارند.در کتاب مقدس یهودیان، تورات نیز به عنوان کوه نابو نام برده میشود. نابو نیز به معنای”پیغمبر عاقل” است. نویسنده مروان برکات درباره نام لیلون میگوید که این نام کردی است. از نظر برکات به معنای شکل خام میوه زیتون است. بر طبق گفته ای نیز لیلون به معنای خیال و سراب است. از دیدگاه دیگری نیز لیلون نام خویش را از لغت لالان که به معنای سخن گفتن است میگیرد.
صخره لالان که در نزدیکی روستای کفرنابو قرار دارد، نام خویش را از اینجا میگیرد و این نظریه را بیشتر تأیید مینماید. عشیره ازدان شیراوان که از سده ۹ پیش از میلاد تا سده ۲ میلاد در این منطقه ساکن گشته اند، یکی از اساسی ترین ساکنان آنجا هستند. کوه لیلون همچنین با نام کوه سمان یا کوه سیمون شناخته میشود.

در کوه لیلون ۸۵ روستای ایزدی وجود دارد
در سراسر کوه لیلون تا سال ۱۹۳۵ از روستای قباله تا قمار، هشتاد و پنج روستای ایزدی وجود داشت. اما بعد از سیاستهای قتل عام در بین روستاها فاصله ایجاد گشت. به خاطر سیاستهای قتل عام شمار روستاها و ایزدی هایی که در آن روستاها زندگی میکردند بسیار کم گشتند. بدلیل اینکه سکونتگاههای ایزدیها در کوه لیلون وجود دارد، این نظریه که کلمه لیلون متعلق به فرهنگ ایزدی است را محکمتر مینماید. گفته میشود که این کلمه از لولو، للو و لیل که به معنای صدف است ریشه میگیرد. صدف در میان فرهنگ ایزدی جایگاه مقدسی دارد. از داستان خلقت انسان تا داستانهای دفاع انسانها حرفهای زیادی درباره این موضوع گفته میشود.
بسیاری از روستاهایی که در کوه لیلون آباد گشته اند، گهواره تمدن هستند و به همین دلیل نیز بارها مورد هجوم قرار گرفته اند. هرچند تاریخ آن روستاها به سده ۲-۱ پیش ازمیلاد نیز برسد، در روستاهای این منطقه بسیاری منابع و داده های متعلق به دوران نئولتیک، دیده میشود.

روستای قباله یکی از این روستاهاست که اهالی آن ایزدی هستند. کلمه قباله در میان کردان به معنای کمک و پشتیبانی شناخته میشود. همچنین به معنای درمیان گذاشتن نیز میباشد. گفته میشود فرهنگ کیبله نیز از قباله گرفته میشود. چهل خانه نیز در آنجا قرار دارد که در آن درخت آرزو قرار دارد. جالب است که در اینجا جاهایی که سنگ را به دیوار می چسبانند، جای سوزاندن شمع ، چشمه آب و ردپای مار سیاه وجود دارد. قطره های آب از دیوار چکه میکنند. باور اینگونه است که اگر انسان دست خویش را جلو این قطره ها بگیرد، چشمه های آب خشک میشوند. اما گفته میشود اگر زنانی که شیر میدهند، این کار را بکنند، شرایط فرق میکند. اگر این زنان دست خویش را جلو قطره ها قرار دهند، برای آنان شفا خواهد بود.
ایزدی ها بر طبق سنت خویش،هر سال از چهل میر شنگال به چهل خانه می آیند و طواف کرده و باز میگردند. علامت صلیب در این زیارتگاه جالب توجه است. گفته میشود این علامت نماد آیین ایزدی است. گفته میشود که در زیر تپه قباله شهر بزرگی نهفته است. علاوه بر تپه در خود روستا نیز دیوارهای سنگی، چاه و کانالهای آب مشهود است. در روستا نیز تأثیرات انقلاب زراعی روستایی قرار دارد . خانه های دوطبقه، عبادتگاه، دیر، مهمانخانه، مراکز درست کردن روغن زیتون، مجسمه هایی که در آنجاست و زیبایی این منطقه انسان را دلشاد نموده و توجه انسان را به خویش جلب مینماید.

روستاهایی که با حرف ب شروع میشوند
در منطقه شیراوا نام بسیاری از روستاها با حرف ب شروع میگردند. به حق است که تعدادی از این روستاها را نام ببریم: باسوته، باتوت، بافرین، باسیله تعدادی از این روستاها هستند. ب به معنای ادراک است. تصویرسنبل گندم، خورشید و سنگهای دایره شکل در این روستاها وجود دارند که از نمادهای آیین زردشتی هستند. روستای باسوفانه در ۴ کیلومتری قلعه سمان قرار دارد که اهالی آن ایزدی هستند و نزدیک به ۳۶۰ خانوار در آنجا ساکن هستند. تاریخ آن به ۷۰۰ سال پیش از میلاد میرسد.باسوفانه یکی از روستاهایی است که ذر برابر هجمه ها از خویش محافطت نموده است.

روستای براده
یکی از مکانهای دیرین زندگی روستای براده است. بزرگترین روستای کوه لیلون است. آثار تاریخی جداگانه در این روستا وجود دارند. عبادتگاه پیرامید و در زیر آن نیز عبادتگاه و خانه ای وجود دارند. صومعه عزیز ژولیوس( ۴۰۲- ۳۹۹ بعد از میلاد) در این روستا قرار دارد. در شمال روستا نیز دیری چهارگوشه که در سال ۵۶۱ میلادی ایجاد گشته وجود دارد. مقبره مارمارون مسیحی در آنجا قرار دارد و به همین ذلیل اهمیت روستا بیشتر شده است. آنجا به مرکز مذهب مارونی تبدیل گشته است وبه مرور زمان آنجا به عبادتگاه پیروان این مذهب تبدیل شده است.

صومعه یا دیر مریم مادر( دایکا مریم)
روستای بارژاکا یا برج سلیمان در ۲۶ کیلومتری شمال غربی حلب قرار دارد. دیر مریم مادرنیز در آنجا قرار دارد و توجه ها را به خویش جلب مینماید. دیر در سده ۵ میلادی ساخته شده و یکی از زیباترین صومعه های شمال سوریه است. بسیاری جاهای تاریخی دیگر نیز در روستا وجود دارند.
روستاهای خالتا، قارمتلک و ماراته نیز در میان روستاهای این بخش جای میگیرند. در این سه روستا نیز چهل چشمه، چهل مرد وچهل خانه وجود دارند. در روستای ماراته فرهنگ غنی نئولتیک توجه انسان را جلب میکند. در جلو هر خانه ای ادواتی که تأثیر عصر نئولتیک بر آن مشخص است، وجود دارند.

عبادتگاه دیر مش مش
روستای دیگر نیز دیر مش مش است. این روستایی که از زمان هوریها، هیتیت، آرامی، بیزانس، رم و عثمانیها تابه امروز حفاظت شده است، آگاهی تاریخی خلقها را از جنبه فرهنگی نشان میدهد. به همین دلیل لازم است که درباره تاریخ این دیر تحقیقاتی انجام گیرد. این پرستشگاه که سقف ندارد، تأثیر همه تمدنها و بویژه فرهنگ نئولتیک را در خود جای داده است.
قلعه سمان در روستای کیمار در کوهستان لیلون،دارای آثار مهم تاریخی میباشد. روستای کیمار مسکن ایزدی هاست. در در ورودی دو نقش طاووس وجود دارد و در درون آن سمبلهای + وآفتاب قرار دارند که این هر دو سمبلهای ایشتار میباشند. خراب شمس نیز یکی از مکانهای مهم مسیحیان میباشد. تخمین زده میشود که این بنا در سده ۴ میلادی ساخته شده است و به آن دیر بیزانس نیز گفته میشود.
کلیسای سمان معروفترین دیردر سوریه است و یکی از قدیمی ترین کلیساهای جهان میباشد.
کلیسای فافتین که نیمی از آن تخریب گشته و مربوط به دوران روم است، تاریخ آن به سال ۳۷۲ میلادی میرسد و یکی از کهن ترین کلیساهای جهان است.
سکونتگاه کفرکرا در سده های ۴ و ۶ ساخته شده است و در آنجا نیز تأثیرات آئین مسیحیت وجود دارد.
سکونتگاه کفرنابو نیز در سده ۹ قبل از میلاد جایگاه آسوریان بوده و در آنجا عبادتگاه دوران روم که بعد به کلیسا تبدیل گشت وجود دارد. در آنجا آثار مربوط به سده های ۵ و ۶ وجود دارند که به خوبی محافظت گشته اند.


قلعه کالوتا در سده دوم میلادی به عنوان پرستشگاه رومیان ساخته شده است. بعد از گسترش مسیحیت در سده ۵ آنجا را به کلیسای چهارگوشه تبدیل کردند. در سده ۱۰ میلادی در زمان جنگ مابین امپراطوری بیزانس و حمدانیان کلیسا را به قلعه تبدیل کردند. در کنار قلعه دو دیر که به خوبی محافظت گشته اند وجود دارند. کلیسای شرقی در سال ۴۹۲ ساخته شده و کلیسای غربی نیز در سده ۶ میلادی ساخته شده است.
دیرچهارگوشه مشبک بازیلیکاس که در اواسط سده ۵ میلادی (۴۷۰) ساخته شد، به خوبی محافظت گردیده است.
در روستای سوگان آثار یک روستای قدیمی و یک مخزن آب قدیمی وجود دارد. روستای سوگان که در سده ۶ میلادی آبادگشته است، آثار تمدن بیزانس در آن هویداست.
دیر سمان نیز در آنجا دارای اهمیت بسزایی است.این دیر در سده ۵ قبل از میلاد ساخته شده است و یکی از جاهایی است که مسیحیان به عنوان حج از آن استفاده میکنند.
کفرلاب،کفرنابو، کالوته، برج حیدر، باتوتا، بازیهر، کلیسای بناستور، دیر آمان، دیر تورمانین و روستای کفرحسین، قاتورا، ست الروم، تاقلا و زارزیتا همگی روستاهای کهن هستند. لازم است درباره این روستاها تحقیقات و کاوشهای دقیقی انجام گیرد.این تنها بخش کوچکی از کاوشهایی است که تاکنون درباره عفرین انجام گرفته است. در این منطقه داستانها و افسانه های زیادی نهان است که اگر آشکارگردند میتوانند انقلابی درشناخت تاریخ این منطقه بوجود بیاورند.

گردآوری: ناگهان آکارسل

زندگینامه زن

هیپاتیا، بزرگترین فیلسوف زن تاریخ

هیپاتیا، بزرگترین فیلسوف زن تاریخ هیپاتیا زن فیلسوف یونانی باشهرت نوافلاطونی که به عنوان نخستین زن برجسته‌ی ریاضی‌دان و آخرین کتابدار کتابخانه‌ی اسکندریه شناخته می‌شود. او استاد فلسفه و ریاضی…

2018-09-06 تاریخ

سافو، اولین شاعر زن جهان

سافو، اولین شاعر زن جهان   سافو بزرگترین شاعر غنایی جهان باستان در اواخر قرن ششم پیش از میلاد در خانواده‌ای اشرافی در جزیره لسبوس متولد گردید. شعرهای سافو که…

2018-10-06 سافو

زنان چریک (پارتیزان)

زنان چریک (پارتیزان) نتیجه‌ی جنگهای اول ودوم،نابودی پارادیگمای (جهان بینی)مدرنیته کاپیتالیست بود.هرچیزی براساس شدت وخشونت به پیش می‌‌رفت.ریشه‌ی این خشونت رااگرتازمان متولوژی‌بیسیارقدیمی پیگیری کنیم می‌بینیم که به دست مردان به…

2019-03-08 جنگ‌جهانی اول ودوم،

زنان انقلابی

زنان انقلابی »کلارازتکين،ا زبنيانگذاران جنبشرھايی زنان،سياستمداربرجسته حزب سوسيال دموکرات و از چھره ھای مھم و تأثيرگذار جنبش زنان‌آلمان‌است. درپی اعتراضات گسترده زنان کارگر نيويورک در سالھای١٨٥۷و۱۹۰۷کلارا در سال ۱۹۱۰،در دومين…

2019-03-14 8مارس،

سوفراژیت:میلیتانی زن

سوفراژیت:میلیتانی زن درسال ۱۹۰۳ املین پنکهرست،دخترش کریستابل و۴دوست اواتحادیه‌ی سیاسی واجتماعی زنان راپایه‌گذاری نمود.راهکارهای درخواست مطالبات سمت وسوی رادیکالی به خود گرفته بودند.حملات با نارنجک وآتش‌سوزی انجا می‌گرفت .میان پلیس…

2019-04-21 اسب سواری،

آساتا شاگور

آساتا شاکور »آساتا شاکور«، در ١٦ژوئيۀ ١٩٤٧در نيويورک به دنيا آمد. وی از اعضا و فعالان حزب پلنگان سياه بود. در سال ١٩٧٣طی توطئۀ مزورانۀ نيروی سرکوبی، رفيق او توسط…

2019-04-24

مینا قاضی

زن نامدار و مبارز سياسي كورد؛ مينا قاضي در سال ۱۹۰۸در شهر مهاباد ديده به جهان گشوده است.مراحل ترقي را در همان شهر طي كرد. وي با رهبر حزب دموكرات…

2020-03-19 آگاهی زنان،

مستوره اردلان،زني از جنس شعر

ماه شرف خانم اردلان متخلص به مستوره اردلان(،۱۱۸۴ــ ۱۲۲۷هجري خورشيدي) ـ(۱۸۰۵ــ ۱۸۴۸م،) شاعر، نويسنده و از تاریخ‌نگاران شرق كوردستان است. وي در شهر سنندج در خانواده‌ی اهل فرهنگ «قادري» به…

2020-03-22 تاریخ،

من مادرم، ۱۴ سال دارم

لاوین نیسان میدونم برای بیشتر شما مادربودن یک کودک ۱۴ ساله، بسیار عجیب و شاید هم دردناک بیآد. ولی متأسفانه این دیگه، یه استثنا نیست. در وطن من و کشورهای…

2021-09-20 قتل خیالها

فرهنگ و زندگی

بردگان سلطه

زهرا قهرمانی تا به حال نیز با شنیدن واژه ی سلطه، چنین می پنداشتم که هر جایی که سلطه و سلطه گری باشد، آنجا برده…

2021-09-10 آزادی

ژیلا حسینی،شاعری برای شعر

رژان نوری ژیـلا حسـینی در سـی و یکـم شـهریور سـال ۱۳۴۳در شـهر سـقز، در اسـتان کردسـتان به دنیا آمـد. خانواده‌ی او خانواده‌ای آیینـی و عموماً…

2020-03-28 ادبیات

داستان و اسطوره

مقاومت زردشت: پيكار اخلاقي در برابر تمدن

بر گرفته از مانيفست تمدن دموكراتيك نوشته‌ی رهبر عبدالله اوجالان کتاب چهارم:«بحران تمدن در خاورميانه و رهيافت تمدن دموكراتيك» ضمن اينكه هويت اتنيكي زرتشت مسئله‌اي…

2020-12-15 پيكار اخلاقي

دمکراسی ذاتی

بهترین راه دستیابی خلق کورد به آزادی و برابری از تحلیلات رهبر عبدالله اوجالان رابطـه ذهنیـت بـا اراده‌ی سیاسـی بسـتگی بـه انجـام عملیـات دارد. درک…

2020-01-07 تاریخ

جهت یک دفاع ذاتی شکست ناپذیر

زن که دفاع ذاتی و دفاع نامشروعش در هم شکسته و ضعیف گردانده شده، جهت نیرومند کردن و شکست ناپذیرساختن دفاع ذاتی و مشروعش می‌گوییم…

2020-01-03 آزادی

کتاب

کتاب نامه به کودکی که هرگز زاده نشد

کتاب دامه به کودکی که هرگز زاده نشد. نوشته روزنامه نگار  ایتالیایی اوریانا فالاچی برای دانود بر روی لینک زیر کلیک نمایید↓ Nameh be kodaki ke hargez zadeh nashod Nameh be kodaki ke hargez zadeh nashod

2018-11-28 اوریانا فالاچی

افسانه ی گیلگمش

یکی از اولین، قدیمی‌ترین و نامدارترین اثر حماسی ادبیات دوران تمدن باستان است که در منطقهٔ میان‌رودان شکل گرفته‌است… لینک کتاب

افسانه ی گیلگمش