بحران‌ها و مسائل در جامعه‌ي خاورميانه.

2019-04-12 بحران اجتماعی،

بحران‌ها و مسائل در جامعه‌ي خاورميانه.

 

برگرفته‌از:کتاب مانیفست تمدن دموکراتیک

 

عبدلله اوجالان

بحران اجتماعي، بيانگر مقاطعي است كه نظام دچار چنان وضعيتي مي‌گردد كه قادر به تداوم خويش نيست. «مسئله»[۱]، به نسبت اصطلاح خويش، داراي معنا و مفهومي عمومي‌تر است. «بحران‌»ها بيشتر خصلتي دوره‌اي داشته ولي «مسائل»، در رويدادها، پديده‌ها، مناسبات و نهادها به‌طور روزانه پيش مي‌آيند. بحران‌هايي كه در درون نظام روي مي‌دهند با اصطلاح «الحاقي[يا Conjunctural]» بيان مي‌گردند؛ بحران خود نظام نيز با اصطلاح «ساختارين»[۲] بيان مي‌شود. بحران‌هاي اجتماعي، دلايل چندجانبه‌اي دارند. برخي از آن‌ها از حوزه‌هاي سياسي، اقتصادي و جمعيتي[۳] سرچشمه مي‌گيرند و برخي نيز از موارد ژئوبيولوژيك. [در] اكثر جوامعي كه هيرارشي و دولت(عموماً نهادهاي قدرت) در آن‌ها توسعه نيافته‌، ژئوبيولوژيكي مي‌باشند. يك زلزله و يا خشك‌سالي طبيعي ممكن است منجر به ايجاد بحران‌هاي اجتماعي جدي گردد. بر‌هم‌خوردن و آشفتگي غيرمنتظره‌ي محيط‌زيست، پيامدي مشابه را به‌بار مي‌آورد. هم جمعيتي كه تغذيه‌ي آن دشوار شده باشد و هم جمعيتي بسيار كاهش‌يافته، مي‌توانند از عوامل بحران باشند.

بحران‌هايي كه ريشه در قدرت دارند نيز به سبب كاهش مستمر ميزان سودشان پيش مي‌آيند؛ تفاوتي ندارد كه اين سود از طريق فناوري جنگ‌ها كسب گردد و يا از طريق ابزارهاي مالي، تجاري و صنعتي. هنگامي كه هزينه‌ي جنگ‌ها از سودشان فراتر رود، در صورت عدم برطرف‌سازي آن‌ از طريق ساير ابزارها، بحران اجتماعي امري گريزناپذير خواهد بود. هنگامي كه ميزان سود انحصارات مالي، تجاري و صنعتي برقرارشده بر روي بازارها به‌طور پيوسته كاهش يابد و تا زماني كه اين ميزان سود از طريق جنگ‌هايي نوين جايگزين نگردد، بحران‌هاي داخلي نظام ناگزير مي‌گردند. اگر آن دسته از بحران‌هاي ناشي از فرآيندهاي الحاقي يا Conjunctural (بحران‌هايي كه در نظام‌هاي كاپيتاليستي مدت‌زمانشان عموماً بين ۵ الي ۱۰۰ سال تغيير مي‌كند) طولاني‌تر شوند، مبدل به بحران سيستمانه مي‌شوند. از آن پس، تداوم‌ناپذيريِ جامعه‌ي تحت حاكميت نظام مطرح مي‌گردد. ساختار نظام ازهم‌ مي‌پاشد و محيطي كائوتيك[يا آشفته] جهت ايجاد ساختارهاي سيستمانه‌ي تازه پديد مي‌آيد. آن دسته از نيروهاي اجتماعي كه بر پايه‌ي تداركات ايدئولوژيك و ساختارين خود، پاسخ‌هاي پيشرفته‌تري را در خويش بپرورانند، رسالت يا شانس نقش‌آفريني اساسي در زمينه‌ي ساختن نظام نوين را كسب خواهند نمود.

مسئله‌ي فروپاشي هر نظام و برقراري نظامي نوين، منجر به عنوان‌گذاري‌هايي انحرافي و ناهنجار در نگرش مبتني بر علم پوزيتيويستي گرديده است. به‌ويژه تلاش جهت تعيين اَشكال جامعه از طريق نگرش تقديرگرايانه‌ي تازه‌اي كه از «نگرش‌هاي قائل به پيشرفت خطيِ تاريخ»[۴] نشأت گرفته، نتايجي بسيار نامطلوب را به‌بار آورده است. طرح پروژه‌هايي به‌شكل انجام فعاليت‌هاي مهندسي در زمينه‌ي طبيعت بسيار پيچيده‌اي همچون جامعه، نه‌تنها در طول تاريخ رهيافتي جهت حل بحران‌ها نگشته بلكه بحران‌ها را هرچه عميق‌تر نموده است. هم رويكردهاي متافيزيكي(اسلامي، مسيحي، هندو و نظاير آن) و هم رويكردهاي پوزيتيويستي(ملت، اقتصاد و حقوق)، به يك نتيجه ختم گشته‌اند. حتي همان‌گونه كه در پديده‌ي فاشيسم ديده شد، روش‌هاي پوزيتيويستي از بحران فراتر رفته و نتايجي به‌بار مي‌آورند كه تا نسل‌كشي‌هاي اجتماعي پيش مي‌روند. مي‌توان گفت در نتيجه‌ي انقلاب‌هاي علمي و فلسفيِ پس از جنگ جهاني دوم، در زمينه‌ي طبيعت اجتماعي، مباحث ژرف‌تري صورت گرفتند. گفتمان‌هاي اكولوژي، فمينيسم، فرهنگ و دموكراسي، در زمينه‌ي طبيعت اجتماعي روشنگرانه‌تر ‌گشته‌اند و امكان ارائه‌ي راه‌حل‌ها را به‌طور صحيح تعيين نموده و شانس چاره‌يابي را افزايش داده‌اند.

تئوري بحران كاپيتاليستي كه ماركسيسم آن را ارائه داد، اگرچه پديده را ترسيم نمود اما در طول مدت‌زماني كه سپري مي‌شود، به راه‌حل مورد انتظار ـ سوسياليسم و يا كمونيسم‌ـ نزديك نشده، بلكه دورتر نيز مي‌گردد. اين وضعيت به اندازه‌اي كه با شناخت ناقص و اشتباه از طبيعت جامعه در ارتباط است، به همان اندازه بدان سبب است كه مدل‌هاي چاره‌يابيِ پيشنهادي، معنايي فراتر از اتوپيك‌بودن ندارند. وخيم‌تر اينكه روش‌ها و ابزارهاي عملي‌سازي پيشنهادي، هرچند به‌طور ناخواسته، به تواناترشدن كاپيتاليسم خدمت نموده‌اند. در اين زمينه، تاريخ مالامال از رهيافت‌هاي خيالي و تقلاهاي نوميدانه‌ي بي‌پايان است. مهم‌ترين پيامد مسائلي كه در طول تاريخ در زمينه‌ي بحران‌ها و راه‌حل‌هاي اجتماعي روي داده‌اند، ژرفايافتن هرچه بيشتر «عمل شناخت» و احساس نياز به اين امر مي‌باشد. از اين لحاظ، علم و فلسفه و حتي دين و هنر در ارتباطي تنگاتنگ با نياز پاسخگويي به بحران‌هاي حاد اجتماعي توسعه يافته‌اند.

خصلت مسائل اجتماعي متفاوت است. بي‌شك از لحاظ نشأت‌گيري از قدرت و استثمار، داراي جوانب مشتركي مي‌باشند؛ اما بروز مستمر و روزانه‌ي آن‌ها نيز يكي از جوانب متفاوت‌شان مي‌باشد. همچنين مقوله‌اي كه براي بعضي از افراد و گروه‌ها مسئله و معضل است، براي برخي ديگر راه‌حل مي‌باشد. اين مورد جهت بحران‌ها عموميت بيشتري دارد. كل اقشار اجتماعي به‌طور منفي از بحران‌ها متأثر مي‌گردند؛ اما برخي از دشمنان به‌حاشيه‌رانده‌شده‌ي جامعه ممكن است به‌گونه‌اي بهره‌مند از مرحله بيرون آيند. مسائل اجتماعي اگر سرچشمه‌اي خارجي نداشته باشند، اساساً از فشار و استثمار كانون‌هاي قدرت سرچشمه مي‌گيرند. زن از كانون و هيرارشي مرد، برده از صاحبش، دهقان از اربابش، مأمور از مافوق خود، كارگر از كارفرماي خويش، و تمامي جامعه از دستگاه‌هاي فشار و استثمار انحصارات قدرت به‌گونه‌اي منفي متأثر مي‌شوند. ضررمند مي‌گردند؛ دچار استثمار، فشار و شكنجه مي‌شوند. نتيجتاً، همگي گرفتار مسائل اجتماعي مي‌گردند. چيزي كه انحصارات قدرت و استثمار به‌عنوان راه‌حل ارائه مي‌دهند نيز روش‌هاي اسثتمارگرانه و اَشكال قدرتي هستند كه متراكم‌تر شده‌اند. به همين دليل است كه اَشكال دولت و استثمار به‌طور پيوسته پيشرفت مي‌كنند. پاسخ اين نيز، مقاومت‌ها و عصيان‌هاي مستمر و جنگ‌هاي متقابل مي‌باشد. به سبب اينكه به‌طور مداوم گرفتار منطق قدرت و جاذبه‌ي استثمار گرديده‌اند، نتيجه هميشه بي‌حيثيت‌ترين حياتي بوده كه تحت فشار و استثمار ناشي از مسائل و معضلات، به‌صورت يك تقدير درآمده است. تاريخ تمدن دولت‌دار، از يك لحاظ تاريخ نوسازي و پيشبرد مستمر روش‌هاي فشار و استثمار و از سوي ديگر تاريخ بالندگيِ «فلسفه و كُنش‌»هاي مبتني بر آزادي و برابري در ميان مقاومت‌طلبان است.

جوامع خاورميانه، بخشي از انسانيت‌اند كه در طول تاريخ بيشتر از همگان دچار بحران‌ها و مسائل و معضلات شده‌اند. دليل اساسي اين امر بي‌گمان اين است كه در طول مدت بيش از پنج‌هزار سال، هميشه از سوي تمدن مركزي دچار فشار و استثمار كامل شده‌اند. در هيچ يك از مناطق ديگر جهان، اَشكال فشار و استثماري اين همه طولاني‌مدت و شديد ديده نمي‌شوند.

 

 

[۱] معضل، مشكل، پروبلم

[۲] Structural : معادل واژه‌ي yapısal در تركي

[۳] Demographic : دموگرافيك، جمعيت‌شناختي

[۴] düz çizgisel tarih anlayışlar نگرش‌هايي كه تاريخ را پيشرفتي در خطي مستقيم مي‌انگارند

زندگینامه زن

هیپاتیا، بزرگترین فیلسوف زن تاریخ

هیپاتیا، بزرگترین فیلسوف زن تاریخ هیپاتیا زن فیلسوف یونانی باشهرت نوافلاطونی که به عنوان نخستین زن برجسته‌ی ریاضی‌دان و آخرین کتابدار کتابخانه‌ی اسکندریه شناخته می‌شود. او استاد فلسفه و ریاضی…

2018-09-06 تاریخ

سافو، اولین شاعر زن جهان

سافو، اولین شاعر زن جهان   سافو بزرگترین شاعر غنایی جهان باستان در اواخر قرن ششم پیش از میلاد در خانواده‌ای اشرافی در جزیره لسبوس متولد گردید. شعرهای سافو که…

2018-10-06 سافو

زنان چریک (پارتیزان)

زنان چریک (پارتیزان) نتیجه‌ی جنگهای اول ودوم،نابودی پارادیگمای (جهان بینی)مدرنیته کاپیتالیست بود.هرچیزی براساس شدت وخشونت به پیش می‌‌رفت.ریشه‌ی این خشونت رااگرتازمان متولوژی‌بیسیارقدیمی پیگیری کنیم می‌بینیم که به دست مردان به…

2019-03-08 جنگ‌جهانی اول ودوم،

زنان انقلابی

زنان انقلابی »کلارازتکين،ا زبنيانگذاران جنبشرھايی زنان،سياستمداربرجسته حزب سوسيال دموکرات و از چھره ھای مھم و تأثيرگذار جنبش زنان‌آلمان‌است. درپی اعتراضات گسترده زنان کارگر نيويورک در سالھای١٨٥۷و۱۹۰۷کلارا در سال ۱۹۱۰،در دومين…

2019-03-14 8مارس،

سوفراژیت:میلیتانی زن

سوفراژیت:میلیتانی زن درسال ۱۹۰۳ املین پنکهرست،دخترش کریستابل و۴دوست اواتحادیه‌ی سیاسی واجتماعی زنان راپایه‌گذاری نمود.راهکارهای درخواست مطالبات سمت وسوی رادیکالی به خود گرفته بودند.حملات با نارنجک وآتش‌سوزی انجا می‌گرفت .میان پلیس…

2019-04-21 اسب سواری،

آساتا شاگور

آساتا شاکور »آساتا شاکور«، در ١٦ژوئيۀ ١٩٤٧در نيويورک به دنيا آمد. وی از اعضا و فعالان حزب پلنگان سياه بود. در سال ١٩٧٣طی توطئۀ مزورانۀ نيروی سرکوبی، رفيق او توسط…

2019-04-24

مینا قاضی

زن نامدار و مبارز سياسي كورد؛ مينا قاضي در سال ۱۹۰۸در شهر مهاباد ديده به جهان گشوده است.مراحل ترقي را در همان شهر طي كرد. وي با رهبر حزب دموكرات…

2020-03-19 آگاهی زنان،

مستوره اردلان،زني از جنس شعر

ماه شرف خانم اردلان متخلص به مستوره اردلان(،۱۱۸۴ــ ۱۲۲۷هجري خورشيدي) ـ(۱۸۰۵ــ ۱۸۴۸م،) شاعر، نويسنده و از تاریخ‌نگاران شرق كوردستان است. وي در شهر سنندج در خانواده‌ی اهل فرهنگ «قادري» به…

2020-03-22 تاریخ،

من مادرم، ۱۴ سال دارم

لاوین نیسان میدونم برای بیشتر شما مادربودن یک کودک ۱۴ ساله، بسیار عجیب و شاید هم دردناک بیآد. ولی متأسفانه این دیگه، یه استثنا نیست. در وطن من و کشورهای…

2021-09-20 قتل خیالها

فرهنگ و زندگی

بردگان سلطه

زهرا قهرمانی تا به حال نیز با شنیدن واژه ی سلطه، چنین می پنداشتم که هر جایی که سلطه و سلطه گری باشد، آنجا برده…

2021-09-10 آزادی

ژیلا حسینی،شاعری برای شعر

رژان نوری ژیـلا حسـینی در سـی و یکـم شـهریور سـال ۱۳۴۳در شـهر سـقز، در اسـتان کردسـتان به دنیا آمـد. خانواده‌ی او خانواده‌ای آیینـی و عموماً…

2020-03-28 ادبیات

داستان و اسطوره

مقاومت زردشت: پيكار اخلاقي در برابر تمدن

بر گرفته از مانيفست تمدن دموكراتيك نوشته‌ی رهبر عبدالله اوجالان کتاب چهارم:«بحران تمدن در خاورميانه و رهيافت تمدن دموكراتيك» ضمن اينكه هويت اتنيكي زرتشت مسئله‌اي…

2020-12-15 پيكار اخلاقي

دمکراسی ذاتی

بهترین راه دستیابی خلق کورد به آزادی و برابری از تحلیلات رهبر عبدالله اوجالان رابطـه ذهنیـت بـا اراده‌ی سیاسـی بسـتگی بـه انجـام عملیـات دارد. درک…

2020-01-07 تاریخ

جهت یک دفاع ذاتی شکست ناپذیر

زن که دفاع ذاتی و دفاع نامشروعش در هم شکسته و ضعیف گردانده شده، جهت نیرومند کردن و شکست ناپذیرساختن دفاع ذاتی و مشروعش می‌گوییم…

2020-01-03 آزادی

کتاب

کتاب نامه به کودکی که هرگز زاده نشد

کتاب دامه به کودکی که هرگز زاده نشد. نوشته روزنامه نگار  ایتالیایی اوریانا فالاچی برای دانود بر روی لینک زیر کلیک نمایید↓ Nameh be kodaki ke hargez zadeh nashod Nameh be kodaki ke hargez zadeh nashod

2018-11-28 اوریانا فالاچی

افسانه ی گیلگمش

یکی از اولین، قدیمی‌ترین و نامدارترین اثر حماسی ادبیات دوران تمدن باستان است که در منطقهٔ میان‌رودان شکل گرفته‌است… لینک کتاب

افسانه ی گیلگمش