مستوره اردلان،زني از جنس شعر

2020-03-22 تاریخ،

ماه شرف خانم اردلان متخلص به مستوره اردلان(،۱۱۸۴ــ ۱۲۲۷هجري خورشيدي) ـ(۱۸۰۵ــ ۱۸۴۸م،) شاعر، نويسنده و از تاریخ‌نگاران شرق كوردستان است. وي در شهر سنندج در خانواده‌ی اهل فرهنگ «قادري» به دنيا آمد. او از شاهزادگان دربار اردلان بود. زبان‌های كوردي، فارسي و عربي را نزد پدرش ابوالحسن بيگقادري آموخت. خانواده‌اش به تحصيل و تربيتش همت گماشتند و برخلاف سنت ديرين و جاري زمان، ماه شرف خانم را هم‌سطح با مردان به آموختن علوم متداول زمان تشويق و ترغيب نمودند. ديري نگذشت كه اين زن توانمند و بااستعداد در رديف اديبان و سخن‌سنجان قرار گرفت.
ماه شرف خانم در هفده‌سالگی به‌اجبار به عقد و ازدواج خسرو خان فرزند امان‌الله خان بزرگ درآمد. حاصل اين ازدواج،سه فرزند دختر و سه پسر بود. مستوره خانم اردلاني كه زني اديب، شاعر و در حوزه‌ی تاريخ و سياست توانا بود توانست كه بر زندگي خسرو خان بسيار مؤثر باشد. او بيشتر اوقات خود را به مطالعه، سرودن شعر و نوشتن تاريخ می‌گذرانید. ماه
شرف خانم در ميان شاعران فارسی‌زبان با «يغماي جندقي» ارتباط شعري داشت و با «سيد عبدالرحيم مولوي» كه از بزرگان مكتب شعر گوراني‌ست، آشنا بود. سيد عبدالرحيم مولوي مدام او را تشويق به نوشتن شعر كوردي ـ گوراني می‌کرد. اشعار مستوره به سبب پختگي ادبي، استحكام و زيبايي شعري، در ميان مردم كوردستان ارزشي خاص پيدا نمود. در منطقه‌ی اردلان نشين كوردستان، تا آن تاريخ و بعدها، سرودن شعر كوردي ــ سوراني ـ مرسوم نبود. مستوره باذوق و قریحه‌ی شاعرانه‌اش توانست با سرودن قصائد نغز و غزليات زيبا با شاعران نامدار زمان خود مقابله نموده و نيز در تاریخ‌نویسی پا به‌پای مورخين در عرصه‌ی وقایع‌نگاری جلوه نمايد. «ميرزا علی‌اکبر منشي» ديوان غزليات مستوره را بیست هزار بيت دانسته است. همسرش خسرو خان اردلان حاكم امارت بود و با مرگ وي امارت اردلان با تهديد و دخالت‌های حكومت قاجار روبرو گرديد. با هجوم قاجار به امارت اردلان در سده‌ی ۱۹ستوره همراه با خانواده‌اش به امارت در سليمانيه كوچ كردند. در يك تذکره‌ی شعر كوردي چاپ عراق آمده: «جنازه‌ی مستوره را از سليمانيه به نجف انتقال دادند» شاعر بزرگ و تاریخ‌نگار كورد؛ مستوره اردلان باهمت در راستاي مبارزه با هرگونه بی‌عدالتی، نابرابري، انکار هویتی خلق‌ها و به‌ویژه هويت زنان كورد گام‌های راسخي برداشته و بی‌وقفه در تلاش براي همه گیرکردن اين مبارزه در سطح جامعه و به‌ویژه جامعه‌ی كورد برآمده است. او هرگز با نگرشي كه وقايع و رويدادهاي روزانه را از تحميل سیاست‌های آسيميلاسيون حاكمان بر كوردستان، مجزا سازد، ننگريسته و جهت ریشه‌یابی صحيح آن و چارهيابي مسائل به خواندن، درك و نوشتن آن‌ها پرداخته است. همچنين با آگاهي بردانشی كه حاكمان جهت آسيميلهنمودن جامعه و ارزش‌های تاريخي و فرهنگي آن، همواره خلق‌ها را مورد تهاجمات ايدئولوژيك، سياسي و فرهنگي خود قرار می‌دهند، با تأمل و تعمیق یافتن در اين عرصه‌ها و جهت افشاي سیاست‌های ذهنيت مذكور به بازتعريفي از آن‌ها پرداخته است. مستوره اردلان حوزه‌ی ادبيات را به حوزه‌ی انديشه و عرصه‌ی تلاش براي دستيابي به جايگاه و نقش ارزشمند زن در جامعه تبديل نمود. برخوردار گشتن از سطح آگاهي و لزوم همبستگي و همدلي زنان جامعه به‌ویژه زنان جامعه‌ی كوردستان همواره به‌عنوان دغدغه‌ی فكري، شاعر و اديبي همچون مستوره اردلان بوده است. درواقع معضلات موجود در جامعه و به‌ویژه نگرش تبعیض‌آمیز جامعه به زنان از ديرباز تاكنون، لزوم شناخت و مبارزه را بیش‌ازپیش ضروري می‌گرداند. از همين روست كه نقش شخصیت‌های فكري جامعه، شاعران و روشنفكران در برابر ذهنيت نهادینه‌شده و مقابله با آن را نبايد ازنظر دور داشت. بی‌شک كساني همچون مستوره اردلان و آثار وي به‌عنوان الگوي زنان جامعه به‌ویژه در حوزه‌ی ادبيات و فرهنگ، ارزش اجتماعي به شمار رفته كه می‌بایست جامعه کوردستان و به‌ویژه زنان در حفظ آن تلاش نموده و در راه خلق ارزش‌ها فعاليت نمايند

زندگینامه زن

هیپاتیا، بزرگترین فیلسوف زن تاریخ

هیپاتیا، بزرگترین فیلسوف زن تاریخ هیپاتیا زن فیلسوف یونانی باشهرت نوافلاطونی که به عنوان نخستین زن برجسته‌ی ریاضی‌دان و آخرین کتابدار کتابخانه‌ی اسکندریه شناخته می‌شود. او استاد فلسفه و ریاضی…

2018-09-06 تاریخ

سافو، اولین شاعر زن جهان

سافو، اولین شاعر زن جهان   سافو بزرگترین شاعر غنایی جهان باستان در اواخر قرن ششم پیش از میلاد در خانواده‌ای اشرافی در جزیره لسبوس متولد گردید. شعرهای سافو که…

2018-10-06 سافو

زنان چریک (پارتیزان)

زنان چریک (پارتیزان) نتیجه‌ی جنگهای اول ودوم،نابودی پارادیگمای (جهان بینی)مدرنیته کاپیتالیست بود.هرچیزی براساس شدت وخشونت به پیش می‌‌رفت.ریشه‌ی این خشونت رااگرتازمان متولوژی‌بیسیارقدیمی پیگیری کنیم می‌بینیم که به دست مردان به…

2019-03-08 جنگ‌جهانی اول ودوم،

زنان انقلابی

زنان انقلابی »کلارازتکين،ا زبنيانگذاران جنبشرھايی زنان،سياستمداربرجسته حزب سوسيال دموکرات و از چھره ھای مھم و تأثيرگذار جنبش زنان‌آلمان‌است. درپی اعتراضات گسترده زنان کارگر نيويورک در سالھای١٨٥۷و۱۹۰۷کلارا در سال ۱۹۱۰،در دومين…

2019-03-14 8مارس،

سوفراژیت:میلیتانی زن

سوفراژیت:میلیتانی زن درسال ۱۹۰۳ املین پنکهرست،دخترش کریستابل و۴دوست اواتحادیه‌ی سیاسی واجتماعی زنان راپایه‌گذاری نمود.راهکارهای درخواست مطالبات سمت وسوی رادیکالی به خود گرفته بودند.حملات با نارنجک وآتش‌سوزی انجا می‌گرفت .میان پلیس…

2019-04-21 اسب سواری،

آساتا شاگور

آساتا شاکور »آساتا شاکور«، در ١٦ژوئيۀ ١٩٤٧در نيويورک به دنيا آمد. وی از اعضا و فعالان حزب پلنگان سياه بود. در سال ١٩٧٣طی توطئۀ مزورانۀ نيروی سرکوبی، رفيق او توسط…

2019-04-24

مینا قاضی

زن نامدار و مبارز سياسي كورد؛ مينا قاضي در سال ۱۹۰۸در شهر مهاباد ديده به جهان گشوده است.مراحل ترقي را در همان شهر طي كرد. وي با رهبر حزب دموكرات…

2020-03-19 آگاهی زنان،

مستوره اردلان،زني از جنس شعر

ماه شرف خانم اردلان متخلص به مستوره اردلان(،۱۱۸۴ــ ۱۲۲۷هجري خورشيدي) ـ(۱۸۰۵ــ ۱۸۴۸م،) شاعر، نويسنده و از تاریخ‌نگاران شرق كوردستان است. وي در شهر سنندج در خانواده‌ی اهل فرهنگ «قادري» به…

2020-03-22 تاریخ،

فرهنگ و زندگی

ژیلا حسینی،شاعری برای شعر

رژان نوری ژیـلا حسـینی در سـی و یکـم شـهریور سـال ۱۳۴۳در شـهر سـقز، در اسـتان کردسـتان به دنیا آمـد. خانواده‌ی او خانواده‌ای آیینـی و عموماً…

2020-03-28 ادبیات

و این صدا جاودانه خواهد ماند…

فریبا رشیدی ادبیات و روح شاعرانگی با سرشت زن پیوند خورده و در تار و پود زن بافته و تافته شده و در رخسار، کلام،…

2020-01-16 جنسیت گرایی

داستان و اسطوره

مقاومت زردشت: پيكار اخلاقي در برابر تمدن

بر گرفته از مانيفست تمدن دموكراتيك نوشته‌ی رهبر عبدالله اوجالان کتاب چهارم:«بحران تمدن در خاورميانه و رهيافت تمدن دموكراتيك» ضمن اينكه هويت اتنيكي زرتشت مسئله‌اي…

2020-12-15 پيكار اخلاقي

دمکراسی ذاتی

بهترین راه دستیابی خلق کورد به آزادی و برابری از تحلیلات رهبر عبدالله اوجالان رابطـه ذهنیـت بـا اراده‌ی سیاسـی بسـتگی بـه انجـام عملیـات دارد. درک…

2020-01-07 تاریخ

جهت یک دفاع ذاتی شکست ناپذیر

زن که دفاع ذاتی و دفاع نامشروعش در هم شکسته و ضعیف گردانده شده، جهت نیرومند کردن و شکست ناپذیرساختن دفاع ذاتی و مشروعش می‌گوییم…

2020-01-03 آزادی

کتاب

کتاب نامه به کودکی که هرگز زاده نشد

کتاب دامه به کودکی که هرگز زاده نشد. نوشته روزنامه نگار  ایتالیایی اوریانا فالاچی برای دانود بر روی لینک زیر کلیک نمایید↓ Nameh be kodaki ke hargez zadeh nashod Nameh be kodaki ke hargez zadeh nashod

2018-11-28 اوریانا فالاچی

افسانه ی گیلگمش

یکی از اولین، قدیمی‌ترین و نامدارترین اثر حماسی ادبیات دوران تمدن باستان است که در منطقهٔ میان‌رودان شکل گرفته‌است… لینک کتاب

افسانه ی گیلگمش